Igrzyska europejskie – geneza, organizacja, pierwsze zawody

baku-igrzyskaNa niecały rok przed rozpoczęciem Letnich Igrzysk Olimpijskich 2016 w Rio de Janeiro, w czerwcu tego roku odbyły się w Baku pierwsze Igrzyska Europejskie. Zgromadziły one ponad 6 tys. sportowców, którzy rywalizowali ze sobą w 20 dyscyplinach sportowych. Jaka była geneza tego wydarzenia? Jak wyglądały pierwsze Igrzyska Europejskie pod kątem organizacyjnym?

Geneza igrzysk europejskich

Choć propozycje zorganizowania igrzysk na terenie Europy, wzorowanych na tych, które są przeprowadzane w Azji, Afryce czy obu Amerykach pojawiły się już w latach 90-tych ubiegłego stulecia to jednak napięty harmonogram imprez sportowych z udziałem europejskich sportowców sprawił, że pomysł został odłożony w czasie. Do tematu powrócono w 2010 roku. Wtedy to przeprowadzono szczegółowe analizy, które miały potwierdzić opłacalność zawodów oraz ustalić termin ich organizacji. Ostateczną decyzję podjęto 8 grudnia 2012 roku w Rzymie, w czasie odbywającego się 41. zjazdu Europejskiego Komitetu Olimpijskiego. Wybór gospodarza imprezy nie był trudny, ponieważ chęć organizacji wydarzenia zadeklarował jedyne Azerbejdżan.

Igrzyska Starego Kontynentu w liczbach

I edycja Igrzysk Europejskich rozpoczęła się w należącym do Azerbejdżanu Baku 12.06.2015 roku, a zakończyła 28.06. Udział w zawodach wzięło 50 krajów Europy. Na obiektach sportowych można było w sumie oglądać zmagania 6067 zawodników, w tym 214 z Polski.

Organizacja tak wielkiego przedsięwzięcia jakim były igrzyska europejskie wymagała ustalenia bardzo wielu kwestii. Jedną z nich było wybór dyscyplin, w których zmagać się będą ze sobą sportowcy. Ostatecznie zawodnicy rywalizowali ze sobą w 12 dyscyplinach stanowiących kwalifikację przed przyszłorocznymi igrzyskami w Rio: boksie, judo, lekkoatletyce, kolarstwie, pływaniu, siatkówce plażowej, łucznictwie, strzelectwie, tenisie stołowym, taekwondo, zapasach i thriatlonie oraz 8 dodatkowych: badmintonie, gimnastyce, kajakarstwie, karate, koszykówce, piłce nożnej plażowej, sambo, szermierce.

Zawody były transmitowane do 150 krajów świata. W Polsce oglądać je mogli tylko posiadacze kanału Polsat Sport. Choć w teorii przekaz telewizyjny miał dotrzeć do miliarda osób to jednak trudno porównywać oglądalność igrzysk europejskich z zainteresowaniem jakie wzbudzają igrzyska olimpijskie.

Z Igrzysk w Baku najwięcej medali przywieźli Rosjanie. Zawodnicy tego kraju zdobyli 79 złotych, 40 srebrnych oraz 45 brązowych medali. Na drugim miejscu uplasowali się gospodarze igrzysk z liczbą 21 złotych, 15 srebrnych oraz 20 brązowych medali. Na najniższym stopniu podium tej klasyfikacji znalazła się Wielka Brytania z dorobkiem 18 złotych medali, 10 srebrnych oraz 10 brązowych.

Baku – rozmach zawodów a łamanie praw człowieka

Przygotowanie pierwszych Igrzysk Europejskich okazało się niezwykle kosztowne. Na potrzeby organizacji wydarzenia wybudowano areny gimnastyczne, baseny, welodromy, ogromne hotele i wiele innych obiektów. Do aranżacji uroczystej ceremonii otwarcia Igrzysk zatrudniono Dimitrisa Papaioannou, który wcześniej uczestniczył również w przygotowaniach do ceremonii inauguracyjnej Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach w 2004 roku. Poza częścią artystyczną, podobnie jak w przypadku igrzysk olimpijskich odbyła się parada sportowców, a na maszt została wciągnięta flaga Europejskiego Komitetu Olimpijskiego. Po oficjalnym zapaleniu znicza przed publicznością wystąpiła piosenkarka Lady Gaga.

Równie widowiskowe okazała się ceremonia wieńcząca wydarzenie. W ostatnim dniu zawodów, 28.06. można było podziwiać m.in. pokaz rysowania na piasku, wielobarwne fajerwerki i bawić się przy piosenkach takich gwiazd jak Clean Bandit czy John Newman.

Do zaprojektowania logotypu igrzysk zatrudniono Adama Yunisova. Z zamierzenia logo miało odzwierciedlać pasję i wysokie aspiracje Azerów oraz dynamikę Baku – miasta, które niezwykle prężnie się rozwija. Pod względem wizualnym logo igrzysk obrazuje pięć elementów: ogień, wodę, mitycznego ptaka Simurhga, dywan oraz granat.

Z kolei maskotkami igrzysk, które pokazano światu na 200 dni przed oficjalnym rozpoczęciem imprezy była gazela Jeyan, symbolizująca piękno, grację i czystość oraz owoc granatu, który przyjął oficjalną zyskał nazwę Nar i nawiązuje do jedności w folklorze Azerbejdżanu.

Cieniem na organizacji imprezy położyły się jednak wydarzenia rozgrywające się na arenie politycznej kraju. Zdaniem wielu organizacji, wzrost zatrzymań azerskich działaczy, w tym okresie miał bezpośredni związek z przygotowaniem do igrzysk. Organizacje mające na celu nagłośnienie problemu więźniów politycznych w Azerbejdżanie apelowały o uwolnienie przetrzymywanych dziennikarzy i obrońców praw człowieka.

I edycja igrzysk zakończona. Czy będzie następna?

Igrzyska w Baku już za nami. Pod względem organizacyjnym oraz ekonomicznym były one swoistym sprawdzianem przed kolejnymi zawodami, które planowo mają się odbyć w 2019 roku. W tej sprawie wciąż jednak więcej jest niewiadomych niż potwierdzonych informacji. Igrzyska europejskie nie przyciągnęły tak wielu zamożnych sponsorów co olimpijskie. W efekcie po organizacji zmagań sportowców w Baku, w budżecie Azerbejdżanu powstała duża dziura budżetowa. To skutecznie zniechęca inne państwa do wystąpienia w roli gospodarza kolejnego wydarzenia tej rangi. Czy zatem znajdzie się kraj, który podejmie wyzwanie i zorganizuje II edycję igrzysk sportowców Starego Kontynentu? Na odpowiedź będziemy musieli jeszcze trochę poczekać.

Artykuł powstał przy współpracy ze sklepem sportowym Sarafis, oferującym markową odzież i obuwie przeznaczoną do różnego typu aktywności sportowej.